Μια σχέση πέρα από κυβερνήσεις και συνθήκες

Επικαιρότητα

Ελλάδα / Επικαιρότητα 366 Προβολές


Μια σχέση πέρα από κυβερνήσεις και συνθήκες

Τι συνεισέφερε η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στις ΗΠΑ; Να ξεκαθαρίσουμε εξαρχής ότι οι «εγγυήσεις ασφάλειας» που συζητούσαν ορισμένοι δεν είχαν και δεν θα μπορούσαν να έχουν νόημα. Η Ελλάδα ως μέλος και του ΝΑΤΟ και της ΕΕ οφείλει να στέκεται και να φαίνεται ότι στέκεται στα πόδια της.

Του Κώστα Λάβδα *

Ενώ η Ουάσιγκτον επιχειρεί αυτή την περίοδο να κρατήσει και την Τουρκία σε ευρωατλαντική τροχιά.

Εκείνο που η Ελλάδα περιμένει από την ατλαντική υπερδύναμη είναι τρισδιάστατο: σαφή διπλωματική στήριξη, σαφείς διευκολύνσεις στην εξοπλιστική αναβάθμιση και ενθάρρυνση των αμερικανικών επενδύσεων στη χώρα.

Παράλληλα, η ενίσχυση και της διμερούς στρατιωτικής συνεργασίας (πέρα από την πολυμερή στο πλαίσιο της ευρωατλαντικής συμμαχίας) μπορεί υπό προϋποθέσεις να βοηθήσει στην αναβάθμιση του στρατηγικού ρόλου της χώρας στην περιοχή.

Εκείνο όμως που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι τόσο οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις όσο και γενικότερα ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδας είναι στοίχημα που δεν θα κερδηθεί με μερικές απλές κινήσεις.

Είναι, αντίθετα, στοίχημα διαρκείας, που απαιτεί καθημερινή προσπάθεια, εθνική συναίνεση, στόχευση και προτεραιότητες.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επίσκεψη του πρωθυπουργού στις ΗΠΑ πρέπει να αποτιμηθεί συνολικά και σε ευρύτερο χρονικό ορίζοντα.

Συνολικά, με την έννοια ότι οι συναντήσεις, όχι μόνον με τον απρόβλεπτο Πρόεδρο Τραμπ, αλλά και -κυρίως- με τους υπουργούς, τα στελέχη και, βέβαια, τα μέλη του Κογκρέσου έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Και σε ευρύτερο χρονικό ορίζοντα, διότι τα όποια θετικά αποτελέσματα θα αναδειχτούν μεσοπρόθεσμα και όχι εντός κάποιων ημερών.

Η συγκυρία ήταν και παραμένει δύσκολη. Στις ΗΠΑ η παραπομπή του Προέδρου στη Γερουσία για καθαίρεση και η νέα κρίση με το Ιράν ήταν αναμενόμενο να μονοπωλούν το ενδιαφέρον.

Στην Ανατολική Μεσόγειο η έμπρακτη πια τουρκική αμφισβήτηση της υφαλοκρηπίδας των νησιών ανεξαρτήτως μεγέθους και οικονομικής ζωής, με τη συμφωνία που συνήψε η Τουρκία με την κυβέρνηση της Τρίπολης, αποτελεί σοβαρή αναβάθμιση των τουρκικών προκλήσεων.

Ενώ και οι δηλώσεις Ερντογάν για τα νησιά αμφισβητούμενης κυριαρχίας υπογραμμίζουν τις διαστάσεις του ζητήματος.

Για την Ελλάδα, μια μορφή ενότητας του ηπειρωτικού με τον νησιωτικό χώρο της μέσω υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ είναι όρος επιβίωσης.

Σε αντίθεση όμως με ό,τι ισχύει σε περιπτώσεις ανταγωνιστικές ή και δυνάμει εχθρικές, όπως η Τουρκία, κάθε συνάντηση κορυφής Ελλάδας – ΗΠΑ είναι χρήσιμη, ανεξαρτήτως συγκυρίας.

Προφανώς, οι συνθήκες καλό είναι να είναι ευνοϊκές, φυσικά χρειάζεται επαρκής προετοιμασία, βεβαίως η σημερινή ηγεσία στον Λευκό Οίκο είναι απρόβλεπτη και φαίνεται να δρα βάσει κριτηρίων που συχνά διαφοροποιούνται από αυτά του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών και του Πενταγώνου.

Αλλά η συνεχής επαφή, η ανταλλαγή απόψεων και πληροφόρησης και ο σχεδιασμός από κοινού αποτελούν στοιχεία των θεμελίων αυτής της ανεκτίμητης σχέσης.

Εν κατακλείδι: μια θετική επίσκεψη που -σε δύσκολες συνθήκες- πρόσθεσε ένα ακόμη εποικοδομητικό στοιχείο στη μακρά και σύνθετη πορεία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.

* Καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Διευθυντής του Τομέα Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο 136 της «Νέας Σελίδας» την Κυριακή 12 Ιανουαρίου 2020.

Διαβάστε επίσης στη «Νέα Σελίδα»:

Αμοιβαιότητα στις σχέσεις με τους συμμάχους

«This isn’t about Iran. It’s about China»